polkowice-sieroszowice-mine_kghm

Οκτώ μεταλλωρύχοι βρήκαν το θάνατο σε μεταλλείο χαλκού-αργύρου στο Πολκοβίτσε της νοτιοδυτικής Πολωνίας, μετά από σεισμό. Το μεταλλείο ανήκει στην κρατική εταιρεία παραγωγής χαλκού KGHM.

Πόσο ασφαλή είναι τα υπόγεια μεταλλεία σε περίπτωση σεισμού;

Αρχικά ένα υπόγειο μεταλλείο είναι εγγενώς επικίνδυνο, ακόμα και χωρίς σεισμό.  Έχει περάσει λιγότερο από χρόνος από το θάνατο ενός μεταλλωρύχου από πτώση οροφής στο  μεταλλείο των Μαύρων Πετρών, κάτω από τη Στρατονίκη, και δυο χρόνια από τον σοβαρότατο τραυματισμό άλλου ενός. Τα αίτια των δυο ατυχημάτων αποσιωπήθηκαν.

Σε τηλεοπτική εκπομπή πριν από λίγα χρόνια, υπάλληλος της Ελληνικός Χρυσός είχε αμφισβητήσει την επικινδυνότητα του μεταλλείου των Μαύρων Πετρών που βρίσκεται ακριβώς ΠΑΝΩ σε μεγάλο ενεργό σεισμικό ρήγμα: «Σε περίπτωση σεισμού οι σήραγγες των μεταλλείων είναι το πιο ασφαλές μέρος που  μπορείς να σταθείς»  (εδώ το βίντεο, στο 45:40 – 48:45).

Την απάντηση την έλαβε από τον ίδιο τον σεισμολόγο (απόσπασμα από συνέντευξη, εδώ): «Μα είναι πολύ ανόητο όλο αυτό εκ μέρους του. Είναι προσωπική του άποψη. Είναι φυσιολογικό γιατί είναι εργαζόμενος εκεί. Είναι εξαρτώμενος από το χρήμα ο συγκεκριμένος όπως και οι υπόλοιποι στην ίδια εκπομπή. Εργάζονται στην εταιρεία, τους καταλαβαίνω».

Χθες πάντως στην Πολωνία δεν σκοτώθηκε κανείς έξω στο δρόμο, μέσα στο μεταλλείο σκοτώθηκαν οι οκτώ άνθρωποι και μάλιστα σε σημείο όπου η ιδιοκτήτρια εταιρεία εκτιμούσε οτι υπήρχε «μέτρια επικινδυνότητα». Η εταιρεία απέδωσε τους θανάτους στο σεισμό. Όταν τους συμφέρει, οι μεταλλειοκτήτες με ευκολία διαψεύδουν αλλήλους.

Η σεισμική δόνηση ήταν μόλις 4,4 Ρίχτερ (ή, σύμφωνα με άλλα δημοσιεύματα, 3,4 Ρίχτερ). Ένας  μικρός προς μέτριος σεισμός, πολύ συνηθισμένος για τη ΒΑ Χαλκιδική. Το παραδέχεται και η Ελληνικός Χρυσός (ΜΠΕ σελ. 3.2-12):

«Η ευρύτερη περιοχή του έργου είναι ιδιαίτερα σεισμογενής, καθώς μετά το 1900 έχουν σημειωθεί 120 σεισμοί μεγέθους πάνω από 4,5 Richter, δηλαδή πρακτικά ένας σεισμός το χρόνο και απ’ αυτούς το 8,3% ήταν πάνω από 6,0 Richter. Με βάση το νέο Ελληνικό Αντισεισμικό Κανονισμό (ΕΑΚ) του 2000, η περιοχή μελέτης κατατάσσεται στην σεισμική ζώνη ΙΙ (ισχυρά σεισμόπληκτες περιοχές) εκ των τριών στις οποίες διακρίνεται το σύνολο της χώρας».

seismoi3

Στη ΒΑ Χαλκιδική έχουμε ένα «ενεργό ρήγμα-τέρας», μήκους μεγαλύτερου των 30 χλμ, το οποίο έχει δώσει το 1932 το «σεισμό της Ιερισσού», μεγέθους του  άνω των 7,0 Ρίχτερ. Το ρήγμα περνάει ΜΕΣΑ από τις Μεταλλευτικές Εγκαταστάσεις Στρατωνίου – δηλαδή μέσα  από το εν λειτουργία υπόγειο μεταλλείο των Μαύρων Πετρών και ακριβώς δίπλα από το υφιστάμενο φράγμα απόθεσης μεταλλευτικών αποβλήτων Καρακόλι.

Ο σεισμός του 1932 δημιούργησε μια ρωγμή στο έδαφος πλάτους δύο, βάθους δέκα μέτρων και μήκους 7 χλμ., η οποία ακολουθεί τη διαδρομή Στρατώνι – Μαντεμ Λάκκο – Στρατονίκη, και άφησε 161 νεκρούς, 669 τραυματίες και 4.106 κατεστραμμένα κτίρια. Στο Μαντέμ Λάκκο, η ρωγμή διέσχισε το κτίριο φορτοεκφόρτωσης του μεταλλείου το οποίο, αν και ήταν όλο ατσάλινο, σχίστηκε στα δύο (πηγή).

Στον ίδιο χώρο, επάνω στο ρήγμα, σύμφωνα με το Επενδυτικό Σχέδιο της Ελληνικός Χρυσός, πρόκειται (;) να κατασκευαστούν: νέο εργοστάσιο εμπλουτισμού μεταλλευμάτων, νέο εργοστάσιο μεταλλουργίας χαλκού-χρυσού, εργοστάσιο παραγωγής  θειϊκού οξέος, αγωγός που θα μεταφέρει το υγρό θειϊκό οξύ στο Στρατώνι και ένας νέος χώρος απόθεσης 20 εκατ. τόνων ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ αποβλήτων.%cf%81%ce%b7%ce%b3%ce%bc%ce%b1

Όλα αυτά θα βρίσκονται σε απόσταση 400 μ από το όριο του οικισμού Στρατωνίου, αν και η ΜΠΕ της Ελληνικός Χρυσός ψευδώς αναφέρει οτι η απόσταση από το Στρατώνι είναι 3 χιλιόμετρα!

Πόσο ασφαλή είναι τα φράγματα αποβλήτων σε περίπτωση σεισμού;

Στις μελέτες της Ελληνικός Χρυσός για τα φράγματα αποβλήτων, ο καθηγητής σεισμολογίας του ΑΠΘ, Κώστας Παπαζάχος βρήκε σοβαρές τεχνικές ελλείψεις και παραπλανητικά συμπεράσματα. Αξίζει να τον ακούσετε εδώ. Η συγκεκριμένη εισήγηση αφορά τα δύο φράγματα αποβλήτων του μεταλλείου των Σκουριών και όχι το φράγμα Κοκκινόλακκα, είναι όμως αποκαλυπτική για το βαθμό (αν)αξιοπιστίας των μελετών της εταιρείας. Σχετικά με τον Κοκκινόλακκα λέει ο καθηγητής:

«Για το φράγμα του Κοκκινόλακκα που πρόκειται να χτιστεί πάνω στο ρήγμα της Ιερισσού, δεν έχω λόγια. Σπάνια στον κόσμο, και απ’οτι γνωρίζω ποτέ για φράγμα με επικίνδυνα απόβλητα, δεν επιλέγεται να χτιστεί φράγμα πάνω σε ένα ενεργό ρήγμα με διαπιστωμένες τεράστιες μετακινήσεις».

Έχει καταφέρει η εταιρεία να πείσει τους κατοίκους του Στρατωνίου να νιώθουν ήσυχοι με όλα αυτά πάνω από το κεφάλι τους;

Ας σημειωθεί οτι η κρατική Πολωνική εταιρεία KGMH έχει δυο εργοστάσια πυρομεταλλουργίας χαλκού από πρωτογενή συμπυκνώματα, Legnica και Glogów. Το Glogów χρησιμοποιεί την τεχνολογία flash smelting της Outotec, σε συμπυκνώματα με σχετικά υψηλή περιεκτικότητα σε αρσενικό, δηλαδή 0,3% (πηγή, σελ. 4). Αυτό είναι και το υψηλότερο ποσοστό που δέχονται οι πυρομεταλλουργίες flash smelting στην Ευρώπη. Και αυτό είναι το πραγματικό flash smelting, όχι το αλά γκρέκα της Ελληνικός Χρυσός.

Το ρίσκο της κατάργησης των τεχνικών μελετών εκμετάλλευσης ΟΠΥ #skouries
Πολωνία: Οκτώ τελικά οι νεκροί μεταλλωρύχοι μετά από το σεισμό #skouries