Αρχική Τεκμηρίωση Το πλήρες πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη για την κατολίσθηση στο ορυχείο...

Το πλήρες πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη για την κατολίσθηση στο ορυχείο Αμυνταίου #skouries

9
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

Η έρευνα του Συνηγόρου σχετικά με την κατολίσθηση στο λιγνιτωρυχείο Αμυνταίου που συνέβη στις 10.6.2017 αναδεικνύει ως μείζον το πρόβλημα της ολιγωρίας ή ακόμα και αδράνειας των αδειοδοτικών και ελεγκτικών υπηρεσιών διαχρονικά. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την έλλειψη ελέγχων της τήρησης των περιβαλλοντικών όρων και της προόδου των εξορυκτικών δραστηριοτήτων, που οδήγησε σε αδυναμία πρόβλεψης των επιπτώσεων του έργου. Παρατηρείται επίσης μεγάλη καθυστέρηση στις διαδικασίες μετεγκατάστασης του οικισμού Αναργύρων, η οποία και συνεχίζεται. Ο Συνήγορος συνέταξε Πόρισμα με τα συμπεράσματα-διαπιστώσεις και τις προτάσεις του και αναμένει την ανταπόκριση των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.

Το πλήρες πόρισμα:

https://www.synigoros.gr/resources/docs/20190215-porisma.pdf

Και η περίληψη:

https://www.synigoros.gr/resources/20190215-perilipsi-porismatos.pdf

Αξίζει να θυμηθούμε την τεράστια επικοινωνιακή εκστρατεία που ξεκίνησε την ίδια κιόλας μέρα της κατολίσθησης από τηλεοπτικά κανάλια, εφημερίδες και ιστοσελίδες, με στόχο να «προστατευθεί» η ΔΕΗ και να μη συζητηθούν οι ευθύνες της για την καταστροφική αστοχία.

Να θυμηθούμε τον τεχνικό σύμβουλο της ΔΕΗ, καθηγητή εδαφομηχανικής Μιχάλη Καββαδά που μία μέρα πριν την κατάρρευση του ορυχείου δήλωνε ότι «δεν υπάρχει κίνδυνος για τον οικισμό των Αναργύρων» – πρόβλεψη που διαψεύστηκε με δραματικό τρόπο.  Ο κ. Καββαδάς, ο καθηγητής του εφησυχασμού, είναι επίσης επιστημονικός τεχνικός σύμβουλος στο σχεδιασμό των φραγμάτων της ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ στις Σκουριές και τον Κοκκινόλακκα.

Να θυμηθούμε επίσης τις επιθέσεις που δέχτηκαν εκείνο το διάστημα όσοι μίλησαν ανοιχτά για τις ευθύνες τη ΔΕΗ και μάλιστα προέβλεψαν την κατάρρευση του ορυχείου, όπως ο μηχανικός μεταλλείων της ΔΕΗ κ. Μάριος Λεονάρδος. Αλλά και τη μύνηση για «ψευδή καταμήνυση και δυσφήμηση ανώνυμης εταιρείας» που δέχτηκε από τη ΔΕΗ Α.Ε. ο φίλος και συνεργάτης αυτού του ιστολογίου Νίκος Στεφανής, πρώην μηχανικός επί 25 χρόνια στα λιγνιτωρυχεία της, επειδή τόλμησε να καταθέσει μηνυτήρια αναφορά με την οποία ζητούσε να διερευνηθούν οι ευθύνες της επιχείρησης.

Δύο διαφορετικές επιτροπές δημιουργήθηκαν για να διερευνήσουν τα αίτια της καταστροφής – μία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και μία εσωτερική της ΔΕΗ – και δύο πορίσματα συντάχθηκαν. Κανένα δεν είδε το φως της δημοσιότητας, ενώ το πόρισμα της ΔΕΗ δεν κοινοποιήθηκε ούτε στο αρμόδιο Υπουργείο! Από τα λίγα, προσεκτικά διατυπωμένα, στοιχεία των πορισμάτων που δημοσιοποιήθηκαν φαινόταν να επιρρίπτονται ευθύνες στη γεωλογία, τα νερά, τα ρήγματα, πάντως όχι στη ΔΕΗ και την εξορυκτική δραστηριότητα. Ο κόσμος βοούσε για συγκάλυψη.

Το πιο τραγικό σημείο του πορίσματος είναι η διαπίστωση ότι «Ενάμισι χρόνο μετά το συμβάν της κατολίσθησης οι εργασίες του Ορυχείου Αμυνταίου υλοποιούνται χωρίς εγκεκριμένες μελέτες, αποδεικνύοντας τη συνέχιση της κακής πρακτικής της επιχείρησης όσο και των διοικητικών μηχανισμών της χώρας και αδιαφορώντας για τις ενδεχόμενες συνέπειες.»

Aπό καταστροφή σε καταστροφή τίποτα δεν αλλάζει και από καθαρή τύχη δεν έχουμε θρηνήσει ακόμα θύματα.

9 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Marios Leonardos18 Φεβρουαρίου 2019 – 9:43 μ.μ.
    Ο Συνήγορος δεν αναφέρει ότι έγινε αναφορά (μιάς σελίδας) για την κατολίσθηση σε διεθνές(???) Συνέδριο τον περασμένο Σεπτέμβρη στην Θεσσαλονίκη.Το ενδιαφέρον ήταν το διάγραμμα μετακινήσεων του τελευταίου μήνα πριν την κατολίσθηση. Αυτό έδειξε ότι η κατολίσθηση είχε ακριβώς την ίδια κινηματική με τις προηγούμενες που έχουν αναλυθεί προ 20ετίας και έχουν παρουσιαστεί για τελευταία φορά τρείς μήνες πριν την κατολίσθηση. Συνεπώς το ερώτημα είναι: γιατί η κατολίσθηση αφέθηκε να καταρρεύσει ενώ θα μπορούσε να αναταχθεί;

  2. 1 Σημειώσεις Σεμιναρίου ΜΕΡΟΣ ΙΙ Η ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΩΝ ΣΤΑ ΛΙΓΝΙΤΩΡΥΧΕΙΑ Μ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2017

    2 Το παρόν τεύχος αναφέρεται αποκλειστικά στα υψηλά περιμετρικά (τελικά) πρανή των Λιγνιτωρυχείων. Τονίζεται ότι η συμπεριφορά των πρανών των μετώπων εκσκαφής μπορεί να είναι τελείως διαφορετική. Στο παρόν τεύχος περιέχονται στοιχεία τα οποία δεν είναι «ακριβή», υπό την έννοια ότι δεν βασίζονται σε μαθηματικές αποδείξεις αλλά προέρχονται από παρατηρήσεις. Νεώτερες παρατηρήσεις πιθανόν να τροποποιήσουν τα στοιχεία αυτά. Συνεπώς δεν συνιστάται η «τυφλή» χρήση των στοιχείων αυτών, αλλά οποιαδήποτε απόφαση πρέπει να λαμβάνεται μετά από συνεκτίμηση διαφόρων παραμέτρων του προβλήματος. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΩΝ ΣΤΑ ΛΙΓΝΙΤΩΡΥΧΕΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ Τύπος κατολισθήσεων στα λιγνιτωρυχεία Εγκαιρη διάγνωση μιάς κατολίσθησης Ορθή διάταξη ενόργανων παρατηρήσεων Πρώτη αξιολόγηση ενόργανων παρατηρήσεων… 7 Κλισιόμετρα… 7 Τοπογραφικά Μελέτες ευστάθειας πρανών Η ταχύτητα μετακίνησης ως κριτήριο γιά την κατάσταση της ευστάθειας του πρανούς Τα αίτια της παλινδρόμησης μιάς αστάθειας Διαφορές κινηματικής καταρρέοντος και παλινδρομούντος πρανούς Η παλινδρόμηση της ταχύτητας μετακίνησης. Συστηματικές μετρήσεις Η παλινδρόμηση της ταχύτητας μετακίνησης. Μετρήσεις με την εμφάνιση του προβλήματος…13 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑTA:…15 II-2

    3 1. ΟΡΙΣΜΟΙ Κατολίσθηση: Αστάθεια: Αστοχία: Κατάρρευση: Παλινδρομούσα αστάθεια: Εξελισσόμενη αστοχία: Η θραύση της εδαφικής μάζας που κείται όπισθεν του πρανούς, η οποία συνοδεύεται από μετακίνηση προς τα κάτω και προς τα έξω ολοκλήρου της εδαφικής μάζης, η οποία συμμετέχει στην θραύση. Κατάσταση, κατά την οποία το πρανές, λόγω κατολίσθησης, υφίσταται μετακινήσεις, οι οποίες δεν παρεμποδίζουν την ομαλή και ασφαλή διενέργεια των εργασιών της εκμετάλλευσης. Κατάσταση, κατά την οποία το πρανές υφίσταται τέτοιου μεγέθους μετακινήσεις, συνήθως επιταχυνόμενες, οι οποίες προκαλούν αδυναμία συνέχισης των εργασιών εκμετάλλευσης. Κατάσταση πρανούς, η οποία συνοδεύεται με υψηλές ταχύτητες μετακίνησης, πολύ μεγαλύτερες εκείνων της αστοχίας και συνήθως διαρκώς αυξανόμενες. Αστάθεια που εμφανίζει κύκλους (φάσεις) επιταχυνόμενων και επιβραδυνομένων μετακινήσεων. Βέβαια σε περιπτώσεις ανεπαρκούς παρακολούθησης των πρανών, η παλινδρομούσα αστάθεια μπορεί να αναπτύξει υψηλές ταχύτητες μετακίνησης και να μετατραπεί σε εξελισσόμενη αστοχία. Εξελισσόμενη είναι μία αστοχία, κατά την οποία το πρανές επιδεικνύει έναν επιταχυνόμενο ρυθμό μετακινήσεων, οι οποίες ακολουθούν συνήθως έναν αλγεβρικό τύπο, μέχρι του σημείου της κατάρρευσης ΕΙΚΟΝΑ 1 Ενδεικτικές τυπικές καμπύλες ταχύτητας συναρτήσει του χρόνου: Α: Εξελισσόμενη αστοχία προς κατάρρευση Β: Παλινδρομούσα αστάθεια με μετάβαση σε εξελισσόμενη αστοχία Γ: Παλινδρομούσα αστάθεια προς τελική σταθερότητα II-3

    4 2. Τύπος κατολισθήσεων στα λιγνιτωρυχεία ΕΙΚΟΝΑ 2 Κατολίσθηση με σύνθετη επιφάνεια ολίσθησης. Δυτ. πρανές Ν. Πεδίου ΕΙΚΟΝΑ 3 Κατολίσθηση με βαθεία σύνθετη επιφάνεια ολίσθησης. Ανατολικό πρανές Μαραθούσας. ΕΙΚΟΝΑ 4 Ανάπτυξη κατολίσθησης σύνθετης μορφής σε πρανές με ιδιαίτερα ομαλή κλίση. Δυτικό πρανές Τομέα 6 II-4

    5 3. Εγκαιρη διάγνωση μιάς κατολίσθησης Οι μετακινήσεις στην οριζόντια επιφάνεια ολίσθησης εκκινούν περίπου ΈΝΑ ΈΤΟΣ ΠΡΙΝ ΑΠΌ ΤΗΝ ΕΜΦΆΝΙΣΗ ΤΗΣ ΡΩΓΜΉΣ Εγκαιρη διάγνωση μιάς κατολίσθησης μέ κλισιόμετρα ΕΙΚΟΝΑ 5 Ανατολικό πρανές Ορυχείου Χωρεμίου (τελική διαμόρφωση). Οι μετακινήσεις άρχισαν με την εκσκαφή κάτω από το 323. ΕΙΚΟΝΑ 6 Κλισιόμετρο 16. Διαδοχικές θέσεις σωλήνα και μετακίνηση συναρτήσει του χρόνου (Μετακίνηση κάθετη στο πρανές. Οι θετικές ενδείξεις δείχνουν μετακινήσεις προς την εκσκαφή) II-5

    6 4. Ορθή διάταξη ενόργανων παρατηρήσεων ΕΙΚΟΝΑ 7 Κλισιόμετρα. Τοποθετούνται ΠΡΙΝ αρχίσουν οι μετακινήσεις (όταν η εκσκαφή φθάσει στο % του τελικού βάθους). L Μετά την εμφάνιση της ρωγμής στην κορυφή του πρανούς χρησιμοποιούνται οι τοπογραφικές μετρήσεις απόστασης. ΕΙΚΟΝΑ 8 Τοπογραφικές μετρήσεις απόστασης με EDM. Ορθή τοποθέτηση τοπογραφικών στόχων σε βαθεία λιγνιτική εκσκαφή II-6

    7 5. Πρώτη αξιολόγηση ενόργανων παρατηρήσεων Κλισιόμετρα Ι Ελαστική παραμόρφωση ds U <ds M <ds L ΙΙ Γενική κατολίσθηση ds U =ds M =ds L ΙΙΙ Μερική κατολίσθηση (κατώτερο τμήμα του πρανούς) ds U <ds M =ds L Τοπογραφικά Ι Ελαστική παραμόρφωση ds U <ds M <ds L ΙΙ Γενική κατολίσθηση ds U =ds M =ds L ΙΙΙ Μερική κατολίσθηση (ο στόχος U είναι εκτός κατολίσθησης) ds U <ds M =ds L ΙV Γενική κατολίσθηση μετά την εμφάνιση ρωγμών: (Το σημείο U εμφανίζει και σημαντικές κατακόρυφες μετακινήσεις) ds U ds L II-7

    8 6. Μελέτες ευστάθειας πρανών ΕΙΚΟΝΑ 9 Διάγραμμα ροής Μελετών Εδαφομηχανικής II-8

    9 7. Η ταχύτητα μετακίνησης ως κριτήριο γιά την κατάσταση της ευστάθειας του πρανούς Εκτίμηση της κατάστασης του πρανούς βάσει της ταχύτητας μετακίνησης όταν η ταχύτητα συνδέεται με την εξέλιξη της εκσκαφής Ταχύτητα μετακίνησης mm/ημέρα Κατάσταση πρανούς 0 Σταθερότητα 0-1 Αρχή της κατολίσθησης 1-5 (1) Ελεγχόμενη 6-10 (1) Επιδεινούμενη αλλά ανατάξιμη Δυσχερής ο έλεγχος Ελάχιστες δυνατότητες επιτυχούς ελέγχου άνω των 20 Εκτός ελέγχου. Επικείμενη κατάρρευση ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ (1) Κατά τις ημέρες, κατά τις οποίες οι κατώτεροι εκσκαφείς πλησιάζουν το πρανές, Η ταχύτητα μετακίνησης πρέπει να εκτιμάται σαν τάση ώστε να απαλείφονται οι παλινδρομήσεις και τα σφάλματα μέτρησης. Θα πρέπει να τονισθεί ότι, από τα όρια που προαναφέρθηκαν, δύο είναι τα πλέον σημαντικά: α. Τα 10 mm/ ημέρα, που καθορίζει το χρονικό σημείο λήψεως πρόσθετων και επειγόντων μέτρων σταθεροποίησης και β. Τα 20 mm/ ημέρα, του οποίου η υπέρβαση με σταθερά αυξητική τάση σηματοδοτεί την επικείμενη κατάρρευση εντός χρονικού διαστήματος 6-12 ημερών από την ημέρα που η ταχύτητα πέρασε αυτό το όριο II-9

    10 8. Τα αίτια της παλινδρόμησης μιάς αστάθειας ΕΙΚΟΝΑ 11 Παλινδρομούσα αστάθεια λόγω εκβάθυνσης της εκσκαφής ΕΙΚΟΝΑ 12 Επίδραση της στάθμης του νερού της ρωγμής σε μιά κατολίσθηση (η ρωγμή παρουσιάζεται κατακόρυφη γιά λόγους απλοποίησης) 2.5 ÓõíôåëåóôÞò áóöáëåßáò Õøïò ýäáôïò óôç ñùãìþ (m) ΕΙΚΟΝΑ 13 Μεταβολή του συντελεστού ασφαλείας συναρτήσει του ύψους του ύδατος Ζ w εντός της ρωγμής γιά κλίση της αργίλου Ψ p =4 o (βάθος ρωγμής 18m) II-10

    11 9. Διαφορές κινηματικής καταρρέοντος και παλινδρομούντος πρανούς Η παλινδρόμηση και η κατάρρευση ακολουθούν τον ίδιο εκθετικό νόμο γιά χρονικό παράθυρο ημερών: V=a+be t/c Οπου V : Η ταχύτητα μετακίνησης σε in mm/ημέρα a: Η ταχύτητα εκκίνησης ή κατάληξης b: Παράμετρος χωρίς φυσική έννοια, εξαρτωμένη από την αρχή μέτρησης του χρόνου c: Παράμετρος που συναρτάται με την επιτάχυνση t : Χρόνος σε ημέρες Τιμές παραμέτρων a και b καθώς και αριθμός αναλυθέντων περιπτώσεων Παράμετρος Αστοχία εξελισσόμενη προς κατάρρευση Φάση επιτάχυνσης Παλινδρομούσα αστάθεια Φάση επιβράδυνσης a 22 ± ± ± 4.7 c 2.44 ± ± ± 1.66 Περιπτώσεις Η κατάρρευση εκκινεί από υψηλότερες ταχύτητες σε σχέση με την παλινδρομούσα αστάθεια σε φάση επιτάχυνσης. Η παλινδρόμηση στη φάση της επιτάχυνσης είναι ταχύτερη απ ότι στη φάση της επιβράδυνσης. Οταν η παλινδρόμηση σχετίζεται : Με την εξέλιξη της εκσκαφής, τότε οι πιθανότητες κατάρρευσης είναι αυξημένες Με κατείσδυση επιφανειακών νερών στις ρωγμές, τότε οι πιθανότητες κατάρρευσης είναι μειωμένες Γενικά: Η παλινδρόμηση υποβαθμίζει την ευστάθεια του πρανούς δημιουργώντας νέες ρωγμές. Στις ρωγμές κατεισδύουν επιφανειακά νερά που επιτείνουν τις μετακινήσεις. Η παλινδρόμηση μπορεί να μετατραπεί σε εξελισσόμενη αστοχία λόγω πτώσης της διατμητικής αντοχής στην επιφάνεια ολίσθησης με την αύξηση της ταχύτητας μετακίνησης. Η εκμετάλλευση με παλινδρομούντα πρανή απαιτεί σχεδίαση και συστηματική παρακολούθηση. Εμπρός από πρανές που παλινδρομεί, οι κατώτεροι εκσκαφείς πρέπει να τερματίζουν με διαφορά 7-10 ημερών γιά να μην υπάρξει επαλληλία μετακινήσεων που μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις. II-11

    12 10. Η παλινδρόμηση της ταχύτητας μετακίνησης. Συστηματικές μετρήσεις ΕΙΚΟΝΑ 14 Παλιδρόμηση προς κατάρρευση. Σταδιακή αύξηση των μεγίστων με την προώθηση της εκσκαφής. Δυτικό πρανές Χωρεμίου. ΕΙΚΟΝΑ 15 Παλινδρόμηση προς οριστική σταθεροποίηση. Σταδιακή μείωση των μεγίστων με την προώθηση της εκσκαφής. Δυτικό πρανές Χωρεμίου (2002) II-12

    13 11. Η παλινδρόμηση της ταχύτητας μετακίνησης. Μετρήσεις με την εμφάνιση του προβλήματος ΕΙΚΟΝΑ 16 Tυπικό διάγραμμα αθροιστικής μετακίνησης, ταχύτητας και επιτάχυνσης συναρτήσει του χρόνου γιά μία κατολίσθηση μέχρι την παραμονή της κατάρρευσης. Μαραθούσα, 2001, Ανατολικό πρανές. II-13

    14 Η παλινδρόμηση της ταχύτητας μετακίνησης. Μετρήσεις με την εμφάνιση του προβλήματος. (Συνέχεια) ΕΙΚΟΝΑ 17 Δυτικό πρανές Τομέα 6. Πρώτη μέτρηση 21/12/2002. Διακεκομμένη η γραμμή τάσης. ΕΙΚΟΝΑ 18 Δυτικό πρανές Τομέα 6. Πρώτη μέτρηση 21/12/2002. II-14

    15 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑTA: 1. Οι κατολισθήσεις στα ορυχεία είναι σύνθετης μορφής 2. Το επίπεδο τμήμα της κατολίσθησης ακολουθεί ωρισμένο στρώμα 3. Η κατολίσθηση ελέγχεται από τη διατμητική αντοχή που αναπτύσσεται στο επίπεδο τμήμα της 4. Οι μετακινήσεις στο επίπεδο τμήμα αρχίζουν πολύ πριν από την εμφάνιση της ρωγμής 5. Ο έλεγχος της ευστάθειας μπορεί να ενσωματωθεί τις εργασίες της εκμετάλλευσης. Η εκτίμηση της κατάστασης του πρανούς γίνεται βάσει της ταχύτητας μετακίνησης.γιά τη διάκριση μεταξύ παλινδρομούσας αστάθειας και εξελισσόμενης αστοχίας είναι απαραίτητη H ύπαρξη μακροχρόνιων και συστηματικών μετρήσεων των μικρομετακινήσεων των πρανών και Η γνώση του μηχανισμού αστοχίας (Μελέτη + παρατηρήσεις από κλισιόμετρα) Παλινδρόμηση: Η παλινδρόμηση υποβαθμίζει την ευστάθεια του πρανούς δημιουργώντας νέες ρωγμές. Στις ρωγμές κατεισδύουν επιφανειακά νερά που επιτείνουν τις μετακινήσεις. Η παλινδρόμηση μπορεί να μετατραπεί σε εξελισσόμενη αστοχία. Η εκμετάλλευση με παλινδρομούντα πρανή απαιτεί σχεδίαση και συστηματική παρακολούθηση. Εμπρός από πρανές που παλινδρομεί, οι κατώτεροι εκσκαφείς πρέπει να τερματίζουν με διαφορά περίπου 7-10 ημερών. Οι καταρρεύσεις στα τελικά πρανή των ορυχείων: Δεν συμβαίνουν ξαφνικά Δεν συμβαίνουν χωρίς κάποια προειδοποίηση Γενικά οι κατολισθήσεις μπορούν να εντοπισθούν μήνες πρίν από την εμφάνιση της πρώτης ρωγμής ώστε να υπάρχει καιρός γιά λήψη μέτρων σταθεροποίησης II-15

  3. Ο Συνήγορος δεν αναφέρει ότι έγινε αναφορά (μιάς σελίδας) για την κατολίσθηση σε διεθνές(???) Συνέδριο τον περασμένο Σεπτέμβρη στην Θεσσαλονίκη.Το ενδιαφέρον ήταν το διάγραμμα μετακινήσεων του τελευταίου μήνα πριν την κατολίσθηση. Αυτό έδειξε ότι η κατολίσθηση είχε ακριβώς την ίδια κινηματική με τις προηγούμενες που έχουν αναλυθεί προ 20ετίας και έχουν παρουσιαστεί για τελευταία φορά τρείς μήνες πριν την κατολίσθηση. Συνεπώς το ερώτημα είναι: γιατί η κατολίσθηση αφέθηκε να καταρρεύσει ενώ θα μπορούσε να αναταχθεί;

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.