Αρχική Uncategorized “Άπληστον Κέρδος”- Μια ταινία για τους 15ετείς αγώνες κατά του χρυσού. Συνέντευξη...

“Άπληστον Κέρδος”- Μια ταινία για τους 15ετείς αγώνες κατά του χρυσού. Συνέντευξη με τον σκηνοθέτη Γ. Καρυπίδη

0
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

Εξαιρετική συνέντευξη στην Σταυρούλα Πουλημένη

8516779938_735f6720a0Συναντήσαμε τον Γιάννη Καρυπίδη στον κινηματογράφο “Ολύμπιον” μία μέρα πριν την προβολή της ταινίας του “Άπληστον Κέρδος” στο 15ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Η ταινία συνιστά ένα οδοιπορικό του σκηνοθέτη στις περιοχές της Θράκης, της Χαλκιδικής και του Κιλκίς στις οποίες επιχειρείται το ξεκίνημα των εξορύξεων χρυσού. Ο σκηνοθέτης, μέσα από τις αφηγήσεις δύο πρωτεργατών του κινήματος ενάντια στα μεταλλεία, του Τόλη Παπαγεωργίου και του Ανέστη Στρατιάδη περιγράφει το ιστορικό της υπόθεσης των εξορύξεων χρυσού αλλά και σημαντικές πτυχές του πολύχρονου αυτού αγώνα ενάντια στους χρυσοθήρες.

Πως ξεκίνησε η επαφή σου με το κίνημα των μεταλλείων;

H προσωπική μου εμπλοκή στην ιστορία κατά των εξορύξεων ξεκίνησε εντελώς τυχαία το 2004. Ήμουνα στην Κομοτηνή για άλλη δουλειά και συζητούσα με έναν παιδικό φίλο και μετέπειτα σύντροφο απο τα φοιτητικά χρόνια τον Ανέστη τον Στρατιάδη. Τότε έμαθα ότι υπάρχει το θέμα του χρυσού. Το κίνημα που ξεκίνησε το 1999 είχε πετύχει,ήδη, τις πρώτες του νίκες αλλά εκείνη την περίοδο βρισκόταν σε ύφεση. Δεν υπήρχαν δηλαδή συνθήματα στους τοίχους, πανό στους δρόμους δεν γινόταν κουβέντες γύρω από αυτό. Μετά από αρκετές συζητήσεις με τον Ανέστη του έκανα την εξής ερώτηση: αν τα πράγματα εξελίσσονταν όπως στην Τουρκία όπου οι εταιρείες δολοφόνησαν δύο τρείς ανθρώπους απο τους πρωτεργάτες του κινήματος ενάντια στα μεταλλεία, και ήταν να σκοτώσει κάποιον ο Μπόμπολας στην Ελλάδα, ποιος θα ήταν αυτός. Μου απάντησε “ο Τόλης ο Παπαγεωρίου”. Έτσι έγινε η επαφή μου με τον Τόλη. Από εκείνη την στιγμή ξεκίνησε η προεργασία της πρώτης ταινίας “Της Γης το χρυσάφι” η οποία ολοκληρώθηκε ένα χρόνο μετά. Η ταινιά εκείνη δημιουργήθηκε προκειμένου να παιχτεί στην περιοχή τόσο στα ελληνόφωνα όσο και στα τουρκόφωνα χωριά γ`αυτό και μεταγλωτίστηκε και στα τούρκικα. Στόχος της ήταν να ευαισθητοποιήσει τους κατοίκους γιατί το κίνημα βρισκόταν σε ύφεση. Να επισημάνω στο σημείο αυτό ότι η πρώτη πολιτική δίγλωσση συγκέντρωση που έγινε στην πλατεία της Κομοτηνής ήταν η συγκέντρωση κατά του χρυσού το 1999.

Το ζήτημα, όμως, των μεταλλείων στην Θράκη, όπως δείχνεις στην ταινία σου ξεκινάει από πιο παλιά…

Εμείς μεγαλώσαμε στην περιοχή των Σαππών. Το ζήτημα των μεταλλείων ήταν συνδεδεμενο με ένα μαγικό μέρος την Κίρκη , όσοι το έχουν εμπιστευθεί καταλαβαίνουν την μαγεία. Είναι ενα εγκαταλελειμμένο ορυχείο μέσα σε οργιώδη βλάστηση. Πολλά χρόνια μετά μάθαμε οτι το έδαφος του ορυχείου και ό,τι σκόνη κυκλοφορούσε εκεί ήταν κυανιούχα άλλατα από σπασμένα βαρέλια που είχαν παρατηθεί εκεί. Στο μεταλλείο της Κίρκης μέχρι την δεκαετία του `70 είχει δουλέψει αρκετός κόσμος. Ύπάρχουν πολλές αφηγήσεις για την εποχή εκείνη. Μια χαρακτηριστική είναι και ότι ο ΕΛΑΣ Εβρου είχε προμηθευτεί τα εκρηκτικά από αυτό το μεταλλείο. Αλλά αυτή η ιστορία είναι ζήτημα μιας άλλης ταινίας. Εκτός απο το Πέραμα, εξορύξεις χρυσού επιδιώκεται να γίνουν και στις Σάππες σε ένα σημείο που απέχει 500 μέτρα από τα τελευταία σπιτια του χωριού (σπίτια του τελευταίου κύματος Ποντίων προσφυγων που ήρθαν απο την πρώην Σοβιετικη Ένωση) και ένα χιλιόμετρο από την πλατεία του χωριού. Είναι στην ακτίνα που ξαμολιόμασταν σαν πιτσιρίκια γιατι στα χωρια της δεκατείας του `60 περναμε ενα κομμάτι ψωμί και φεύγαμε. Ε, λοιπόν το μέρος αυτό θέλουν να το μετατρέψουν σε κρανίου τόπο.

Απο την εμπειρία σου μέσα από αυτόν τον αγώνα ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία στην συγκρότηση του μετώπου ενάντια στα μεταλλεία;

Την μεγαλύτερη δυσκολία για την συγκρότηση αυτού του μετώπου την αντιμετώπισε το αυτοκίνητο του Τόλη του Παπαγεωργίου ο οποίος μέσα σε δεκαπέντε χρόνια πήγε καμιά εκατοστή φορές στη Θρακη, διακόσιες φορές στο Κιλκις και καμια τριανταριά στη Βουλγαρία. Εδώ μιλάμε για ένα αυτόνομο από τα κάτω λαϊκό κίνημα με πλήρη εφαρμογή διαδικασιών άμεσης δημοκρατίας και έναν στόχο. Η τοπική κοινωνία είναι μια γροθιά παντού εκτός Χαλκδικής. Όταν λοιπόν επετεύχθη η πρώτη νίκη στο Συμβούλιο της Επικρατείας και τερματίστηκαν οι δυναμικές συγκρούσεις στην Ολυμπιάδα, που περιελάμβαναν την χρήση εκρηκτικών και όχι μόνο βενζίνης για ανατινάξεις γεωτρηπάνων, συνεχόμενες συρράξεις άμαχου πληθυσμού με τσεκούρια, καραμπίνες, ρόπαλα απέναντι στα πάνοπλα ΜΑΤ, τότε κάποιοι άνθρωποι πήραν τη σκυτάλη του αγώνα. Πρωτεργάτης σε εκείνον τον αγώνα ήταν ο Ν. Μήτσου πρόεδρος της Ολυμπιάδας επί 45 χρόνια, επιστάτης στα μεταλλεία επί Μποδοσάκη, σεβασμιότατος στο χωρο των μεταλλωρύχων και μεταλλειολόγων. Ο άνθρωπος που έκανε τις ερωτήσεις και οι απαντήσεις που πήρε τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι “Ούτε στην Ολυμπιάδα ούτε πουθενά”.

Αυτήν την εμπειρία την πήρε ο Τόλης Παπαγεωργίου και μεσα από την συνέυρεση με τον Ανέστη Στρατιάδη που αποτελούν και τους ήρωες της ταινίας μου, δημιουργήθηκε λιθαράκι, λιθαράκι ένα αρραγέστατο μέτωπο στην Θράκη. Οι τότε νομάρχες και νυν αυτοδιοικητικοί που τάσσονται δια πυρσί κατά της εξόρυξης τότε είχαν υπογράψει. Αυτοί ανακάλεσαν τις υπογραφές τους μετά από ένα μνημειώδες Νομαρχιακό Συμβούλιο του νομού Ροδόπης. Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε. Κάθε μέρα, κάθε χρόνο, κάθε εβδομάδα σχεδόν, αυτό το μέτωπο “δούλευε” και έτσι κατάφερε να συσπειρώσει γύρω του από εμένα μέχρι τον συγχωρεμένο Μητροπολίτη Κομοτηνής. Με τον Μητροπολίτη μας χωρίζαν έτη φωτός, σεβόμασταν όμως ο ένας τον άλλο και είχαμε έναν κοινό σκοπό και ευτυχώς δεν μπόρεσε να μας καθοδηγήσει κανένα κόμμα μηδενός της Αριστεράς εξαιρουμένης. Γ`αυτό κατάφερε αυτό το κίνημα να αναπτύξει την δικιά του δυναμική, να υπερασπίσει την αυτονομία του και να υποστηρίξει μαζικά τις όποιες επιλογές έκανε στα 15 αυτά χρόνια. Στις επιλογές αυτές συμπεριλαμβάνονται επιστημονικές ημερίδες, δυναμικές διαδηλώσεις μέχρι και τα “ματώματα” που έζησες και εσύ στην Χαλκιδική.

Στην Χαλκιδική τα πράγματα είναι όμως διαφορετικά…

Στην Χαλκιδική υπήρξε η εξής διαφορά. Πρώτον, υπήρχαν χιλιοι όμηροι της εταιρείας από τις υπάρχουσες μεταλλευτικές δραστηριότητες .Δεύτερον, η πολύχρονη κυριαρχία των μεταλλείων είχε επιβάλει ένα ιδιότυπο καθεστώς μονοκαλλιέργιας και δικτατορίας. Καμιά φωνή κόντρα στην εταιρεία δεν μπορούσε να ακουστεί στην περιοχή. Τρίτον, ο τεράστιος πλούτος που έχει στα σπλάχνα της η γη έτυχε να πέσει στην αντίληψη των πάλαι ποτέ αναμορφωτών και νυν εθνοσωτήρων κατά περίπτωση όπως ο Α. Τσοχατζόπουλος, ο Χρ.Πάχτας, ο Γ.Παπακωνσταντίνου και λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις. Ένας επιπλέον παράγοντας είναι η γεωγραφική και κοινωνική διαμόρφωση του χωριών της Β.Α Χαλκιδικής που μέχρι σήμερα τα κρατούσε αποκομμένα το ένα από το άλλο. Δεν είναι τυχαίο ότι στην πρώτη φάση του αγώνα ενάντια στα μεταλλεία, από το `87 μέχρι το `97, τις μάχες τις έδωσε μόνη της η Ολυμπιάδα με τη βοήθεια του Στρυμονικού κόλπου. Στη συνέχεια τις μάχες τις έδωσε η Στρατονίκη και τώρα χάρη στις επιτυχημένες εκ του αποτελέσματος τακτικές κινήσεις που έγιναν για τη συνεχιση του “Ουτε στην Ολυμπιάδα ούτε πουθενά”,η Ιερισσός, τα Ν. Ρόδα, η Αμμουλιανή και αλλα χωριά μπαίνουν ενιαία πια στον αγώνα. Είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό στην Χαλκιδική. Ο Πάχτας αποτελεί ένα ιστορικό λάθος στην περιοχή. Η συνείδηση του γεγονότος αυτού είναι ισχυρή πλέον εκεί και αναμένονται απλώς οι επόμενες δημοτικές εκλογες για να ανατραπεί πλήρως το σκηνικό.

Πως σχολιάζεις τους ισχυρισμούς ότι στην Χαλκιδική μεταξύ των κατοίκων επικρατεί ένας ιδιότυπος εμφύλιος πόλεμος;

Επουδενί η κατάσταση στην Χαλκιδική δεν είναι κατάσταση εμφυλίου πολέμου όπως την παρουσιάζουν. Πρόκειται για τον απόλυτο εξευτελισμό κάθε έννοιας συνδικαλιστικής δράστης. Δεν νοείται συνδικαλισμός στο πλευρό της εργοδοσίας ενάντια σε όλη την υπόλοιπη κοινωνία. Το δίλημμα που εχουν να απαντήσουν οι εργαζόμενοι στην εταιρεία είναι αν εκτός από μεροκάματο στο σπίτι τους πηγαίνουν και περηφάνεια.

Στην ταινία αναφέρεται ότι πολύ σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των εξορύξεων χρυσού, μεταφέρθηκε από παλιούς μεταλλωρύχους, οι οποίοι μετά την συνταξιοδότηση τους στήριξαν τον αγώνα ενάντια στα μεταλλεία. Πως σχολιάζεις την αλλαγή αυτή στις συνειδήσεις των εργαζομένων;

Το θέμα που θίγεις είναι τεράστιο. Έχουμε να κάνουμε με την αέναη πάλη που γίνεται στο μυαλό του ανθρώπου ανάμεσα στην ανάγκη και το αυτόβουλο με σκοπό να μην κυλίσει στην εθελοδουλεία. Αυτό που έκανε το ποτήρι να ξεχειλίσει στην Χαλκιδική είναι οι ανοιχτές εξορύξεις και το γεγονός ότι φανερά εγκαθίσταται η πιο ρυπογόνα χημική βιομηχανία του πλανήτη με άδεια λατομείου. Ο νέος κόσμος που προσλαμβάνει η εταιρεία δεν είναι μεταλλωρύχοι. Πρόκειται για νέα παιδιά αμοιβόμενα με 600 ευρώ που μέχρι τώρα παρίσταναν τους μπράβους της εταιρείας. Στόχος της εταιρείας είναι η διαφθορά της τοπικής κοινωνίας. Δεν υπάρχει ταξική συνείδηση στους ανθρώπους που δουλεύουν εκεί. Οταν ακούω συνδικαλιστή να λέει ότι το χωριό του θα γίνει “Μικρό Παρίσι” γελάω αλλά και κλαίω ταυτόχρονα. Όποιος οχυρώνεται πίσω από τον εργατισμό για να πει “ναι” στην καταστροφή του τόπου του πλανάται πλάνην οικτρά.

Πολλές φορές τα κυρίαρχα ΜΜΕ παρουσίασαν τον αγώνα αυτό ως μειοψηφικό και υποκινουμένο. Πως εμπλέκεται η εταιρεία στην τοποθέτηση αυτή;

Η εταιρεία άλλαξε για τρίτη φορά στρατηγική. Η αλλαγή αυτή εκφράστηκε δια στόματος του γενικού διευθυντή της Ελληνικός Χρυσός Π.Στρατουδάκη στην τελευταία συνέντευξη τύπου που έδωσε στην Αθήνα. Εκεί ομολόγησε δημόσια ότι οι κάτοικοι που αντιδρούν δεν είναι υποκινούμενοι και ότι προέρχονται απ`όλα τα κόμματα. Αυτό συνιστά ένα “άδειασμα” του Άδωνι, του Πάχτα και των λοιπών “δημοκρατικών δυνάμεων” και ένα σημείο του πανικού της εταιρείας πράγμα που διαφαίνεται στο γεγονός ότι μέσα σε ένα χρόνο άλλαξε τρεις φορές επικοινωνιακή στρατηγική.

Σ` αυτή τη συνέντευξη τύπου η εταιρεία άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αποχώρησης. Τι σηματοδοτεί η κίνηση αυτή;

Η εταιρεία παίζει το τελευταίο της χαρτί, την ομηρεία των 750 σήμερα εργαζομένων της απειλώντας ότι θα φύγει και θα κλείσει και τις ήδη υπάρχουσες δραστηριότητές της, λέει “η όλα ή τίποτα”. Το διλημμα αυτό το έθεσε η εταιρία και όχι το κίνημα των κατοίκων. Πάντως δεν είμαι εγώ αυτός που θα πω εν είδει Ψαριανού και Αδώνιδος στους κατοίκους της Β.Α Χαλκιδικής πως θέλουν να αναπτυχθεί ο τόπος τους. Αυτό που έχουν συνειδητοποιήσει, όμως, είναι ότι ο τόπος τους δεν πρόκειται να αναπτυχθεί αν επεκταθεί η μεταλλευτική δραστηριότητα, αντίθετα θα καταστραφεί.

Ποια πιστεύεις ότι θα είναι η κατάληξη του αγώνα αυτού μετά και τις τελευταίες αστυνομικές επιχειρήσεις τρομοκράτησης των κατοίκων στην Ιερισσό;

Η Eldorado Gold θα φύγει όπως έφυγε η TVX, φτωχή. Η εξέλιξη αυτή είναι μονόδρομος. Η Ιερισσός είναι ένα χωριό που δεν έχει απασχολήσει ποτέ το αστυνομικό δελτίο, ο μεγαλύτερος καβγάς που έχει γίνει στο χωριό είναι για μπουγαδόνερα. Τα τελευταία δύο χρόνια του αγώνα οι κάτοικοι είναι όλοι μια οικογένεια, μια γροθιά. Η Ιερισσός διαπίστωσε, λοιπόν, ότι υπάρχει κράτος και έχει αστυνομία. Με τον τρόπο αυτό ανάπτυξη δεν γίνεται ούτε στη Ν. Αφρική ούτε στο Κονγκό και δεν είμαι οριενταλιστής. Δεν θέλω, δηλαδή, να υποτιμήσω του λαούς εκεί και τα κινήματά τους που είναι πιο ηρωικά από τα δικά μας γιατί “δίνουν” και νεκρούς.

Πως επηρέασε η επίθεση στο εργοτάξιο των Σκουριών τον τρόπο που αντιμετώπισαν τα ΜΜΕ τον αγώνα ενάντια στα μεταλλεία;

Αξιολογώντας τα γεγονότα του τελευταίου χρόνου, από τη στιγμή της πιο μαύρης σελίδας του ελληνικού εργατικού κινήματος, όπου 500 εργαζόμενοι μετατράπηκαν σε αφιονισμένους μπράβους της εταιρείας και κατέστρεψαν το φυλάκιο των κατοίκων στις Σκουριές, επιτεθέμενοι σε 30 υπερασπιστές του, μέχρι και σήμερα, ο απολογισμός έχει ως εξής: κάναμε ειρηνικές βόλτες στο βουνό και φάγαμε ξύλο, κάναμε δυναμικές βόλτες στο βουνό και φάγαμε ξύλο, χρησιμοποιήσαμε όλη μας τη φαντασία στις μεθόδους διαμαρτυρίας με παράδειγμα τις γυναίκες που μπήκαν μπροστά στην διαδήλωση στις Σκουριές και τις οποίες η αστυνομία δεν δίστασε να χτυπίσει, έγινε το μεγαλύτερο συλλαλητήριο της μεταπολίτευσης στο Κιλκίς και ούτε μια λέξη ούτε μια κουβέντα από τα ΜΜΕ. Άρκεσε μια ενέργεια ελαχιστότατης βίας για να γκρεμιστεί παταγωδώς το φράγμα σιωπής του Μπόμπολα και να ζεσταθούν καρδιές σ`όλη την Ελλάδα.

Και ένα σχόλιο για το τέλος. Όταν πέρυσι τετοιο καιρό ανέβαινα στις κινητοποιήσεις στην Χαλκιδική για τις ανάγκες της ταινίας, ταινία τελικά δεν έκανα αλλά ενημέρωση μέσω των social media. Σήμερα χαίρομαι που ακόμα και αν δεν έχω κάμερα μαζί μου, τα social media πλημμυρίζουν από εικόνες των ενεργών μελών του κινήματος που φέρνουν μαζί τους και την κάμερα. Και εδώ θα ήθελα να παραθέσω στα κορυφαία βίντεο για το θέμα αυτό, το γάμο- παρωδία, της γελοιοποίησης των μαύρων κουκουλοφόρων του κράτους στους δρόμους της Ιερισσού κατά τη διάρκεια ερευνών στα σπίτια των προσαχθέντων κατοίκων.

Διάρκεια: 67′  

Σκηνοθεσία: Γιάννης Καρυπίδης
Αφηγητές: Τόλης Παπαγεωργίου, Ανέστης Στρατιάδης
Στίχοι-Μουσική-Ερμηνεία: Χρήστος Χατζόπουλος  
Παραγωγή:  
Παρατηρητήριο Μεταλλευτικών Δραστηριοτήτων
OmniaTV, AgitProp.
Άπληστον Κέρδος – Trailer #1
[youtube=http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=7ymcjoSrQfk]

1 ΣΧΟΛΙΟ

  1. εξαιρετική η συνέντευξη & η ταινία του σκηνοθέτη Γ. Καρυπίδη!
    Το άπληστον κέρδος, είναι ίσως ο βασικότερος παράγοντας που μαζί με την άγνοια μπορούν να καταστρέψουν το φυσικό μας περιβάλλον και τελικά την ανθρώπινη παρουσία στη Γη!

    Αγαπητή Μαρία, όπως έχουμε ήδη πει, ας φτιαχτεί εδώ μια βάση όπου να κατατίθενται τα ονόματα & λοιπά στοιχεία πανεπ/κων καθηγητών και άλλων επιστημόνων που α) διαφωνούν με τις επιχειρούμενες ανοικτές εκμεταλλεύσεις χρυσού και β) θεωρούν απαράδεκτο τον τρόπο δημιουργίας και αξιολόγησης των Μ.Π.Ε.!
    Μίλησα με άλλους συναδελφ. όπως με τον. Καθ. Κ. Κατσιφαράκη του ΑΠΘ που συμφωνούν σ’ αυτά.
    Χρειάζεται να γνωριστούμε για να μπορούμε να συνεργαστούμε…
    Καλή δύναμη!

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.