Αρχική Απόψεις & Σχόλια Η (κατα)χρήση της ιστορίας ως επενδυτικής προϊστορίας

Η (κατα)χρήση της ιστορίας ως επενδυτικής προϊστορίας

4
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

Aναφορές, παραλείψεις, και ανιστόρητοι παραλληλισμοί

%CE%92Φωτογραφία: το ανοικτό όρυγμα των Σκουριών με τον αρχαιολογικό χώρο – εγκατάσταση αρχαίας μεταλλουργίας χαλκού του 2ου π.Χ. αιώνα – στο κέντρο του

Toυ Σαράντη Δημητριάδη, ομότιμου καθηγητή γεωλογίας Α.Π.Θ.

Σε πρόσφατη ανάρτησή της η Ελληνικός Χρυσός αναδημοσιεύει κείμενο (περίληψη ανακοίνωσης σε επιστημονική ημερίδα που έγινε το 2011 στη Θεσσαλονίκη) του καθηγητή του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ Μιχάλη Βαβελίδη:

http://www.hellas-gold.com/blog/metalleutiki-drastiriotita/220-i-simasia-tis-ekmetalleisis-xrisou-molibdou-argirou-kai-xalkou-sti-makedonia-kai-ti-thraki-kata-tin-arxaiotita

Στο κείμενο αυτό διαβάζουμε πως:

“ο χαλκός, ο χρυσός, ο άργυρος και ο μόλυβδος είναι από τα πρώτα μέταλλα που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος.”

Επίσης διαβάζουμε πως:

“Μεταλλουργικές δραστηριότητες στη Μακεδονία και Θράκη έχουμε ήδη από τη Νεολιθική Εποχή. Τα πρωιμότερα κυρίως χάλκινα αντικείμενα βρέθηκαν σε ανασκαφές στους Σιταγρούς (Φάση ΙΙ 5200- 4600 π.Χ.) και στο Ντικιλί Τας (5300-4500 π.Χ.). Στη φάση ΙΙΙ των Σιταγρών (4600-3500 π.Χ.), στο Ντικιλί Τας (3200-2000 π.Χ.) και στη Σκάλα Σωτήρος της Θάσου (2300 π.Χ.) βρέθηκαν εκτός από χάλκινα και χρυσά αντικείμενα. Την εποχή αυτή γινόταν εκμετάλλευση των τοπικών πηγών για την κάλυψη προσωπικών κυρίως αναγκών. Αντίθετα, ο εντυπωσιακά μεγάλος αριθμός χρυσών, αργυρών, μολύβδινων και χάλκινων αντικειμένων που βρίσκονται ιδιαίτερα στα νεκροταφεία της αρχαϊκής, κλασικής και ελληνιστικής εποχής στη Μακεδονία και Θράκη, προϋποθέτει μια οργανωμένη και ανεπτυγμένη μεταλλευτική και μεταλλουργική δραστηριότητα.”

Στη συνέχεια, ο συγγραφέας του κειμένου και δι’ αυτού η Ελληνικός Χρυσός μας ξαναγεί στα μεταλλευτικά κέντρα της Ελλάδας κατά την αρχαιότητα (Λαύριο, ΒΑ Χαλκιδική, Θάσο, οροσειρά Λεκάνης, Παγγαίο, Σίφνο). Αναφέρονται όλες οι προσδιορισμένες πηγές του χρυσού, καθώς και οι πηγές μολύβδου και αργύρου. Περιέργως όμως δεν αναφέρεται το παραμικρό για την/τις πηγές του χαλκού, σημαντικότατου οπωσδήποτε και στην αρχαιότητα χρηστικού μετάλλου. Είναι άραγε τυχαία αυτή η παράλειψη; Ή μήπως δεν είναι (ή ήταν τότε που έγινε η σχετική ημερίδα) γνωστή ή γνωστές η τοπική πηγή (ή οι τοπικές πηγές) του χαλκού κατά την αρχαιότητα; Ή μήπως, τρίτη εκδοχή, υπάρχει -υπήρχε τότε- κάποιος ιδιαίτερος λόγος για τη μη ευρεία δημοσιοποίηση της, γνωστής στην πραγματικότητα, τοπικής πηγής χαλκού;

Όσοι γνωρίζουν λεπτομέρειες που αφορούν την εξόρυξη στις Σκουριές ξέρουν πως στο κέντρο του ήδη διαμορφωμένου στα αρχικά του στάδια ορύγματος (open pit) υπήρχαν και υπάρχουν -αν δεν έχουν αφανιστεί τώρα- μαρτυρίες μιας σημαντικότατης κατά τα φαινόμενα αρχαίας μεταλλευτικής-μεταλλουργικής δραστηριότητας, που δεν έχει μελετηθεί με λεπτομέρειες.

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΧΩΡΟ ΣΚΟΥΡΙΩΝ

Μεταλλευτικής δράσης που ασφαλώς σχετίζεται με τοπική παραγωγή χαλκού. Το θέμα αυτό βέβαια ήταν εξαρχής γνωστό στους ανθρώπους της εταιρείας και στους συνεργαζόμενους με αυτήν. Συνιστούσε όμως και ένα σημαντικό εμπόδιο την εποχή που εκκρεμούσε η έγκριση της ΜΠΕ της εταιρείας και η εξ’ αυτής εξαρτώμενη αδειοδότηση της εξόρυξης στις Σκουριές. Σε τέτοιες περιπτώσεις, που οι μαρτυρίες μιας αρχαίας μεταλλευτικής-μεταλλουργικής δραστηριότητες -γνωστής ήδη, πλην σε πολύ λίγους όμως ειδικούς- δεν μπορούν να εξαφανιστούν, το επόμενο καλύτερο για την ενδιαφερόμενη εταιρεία είναι (θα ήταν τότε, το 2011) η αποφυγή οποιασδήποτε αναφοράς σ’ αυτήν, στην πράξη η συσκότιση-απόκρυψή τους.

Το ερώτημα βέβαια είναι κατά πόσο ο συγγραφέας του κειμένου που αναδημοσιεύει σήμερα η Ελληνικός Χρυσός -αυτό στο οποίο απουσιάζει οποιαδήποτε αναφορά σε αρχαία πηγή χαλκού- ήταν και εκείνος γνώστης της ύπαρξης των σημαντικών αυτών μαρτυριών παραγωγής χαλκού στις Σκουριές, ειδικότερα εκεί που σχεδιαζόταν να γίνει το άνοιγμα του ορύγματος. Το γεγονός είναι οτι ήταν όχι μόνο γνώστης αλλά και εκείνος είδικότερα που είχε παράσχει τις σχετικές μαρτυρίες. Ο ίδιος λοιπόν, με ανακοίνωσή του σε αρχαιολογικό συνέδριο το 2009 (“Το Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και Θράκη”, πρακτικά: τόμος 23, σελ. 399 – 405), το οποίο συνέδριο παρακολουθούσαν μη γνώστες περί τα μεταλλευτικά και τα σχεδιαζόμενα τότε για μελλοντικές εξορύξεις στη Χαλκιδική, αναφέρει τα εξής:

“Η κύρια μεταλλουργική δραστηριότητα στη βορειοανατολική Χαλκιδική είναι συγκεντρωμένη στις περιοχές Μπαζδέκ Λάκκος, Κηπουρίστρας Λάκκος, Τρίστας Λάκκος, Πιάβιτσα, Κολομπούκι και Σκουριές, οι οποίες βρίσκονται σε άμεση γειτονία με σημαντικότερα κοιτάσματα-μεταλλεία της περιοχής. Με εξαίρεση την περιοχή των Σκουριών, όπου έχουμε εκμετάλλευση χαλκού, όλες οι άλλες αποσκοπούσαν στην εκμετάλλευση αργύρου και μολύβδου.”

Πέρα από την παραπάνω όμως, η -αν όχι ένοχη, πάντως δυσεξήγητη- παράλειψη αναφοράς μιας σημαντικής πηγής απόληψης χαλκού στην αρχαιότητα, η χρήση, όπως γίνεται από την Ελληνικός Χρυσός, ιστορικών στοιχείων μεταλλευτικής δραστηριότητας με προφανή σκοπό να υποστηρίξει την σκοπιμότητα, ή και αναγκαιότητα, συνέχισης της ίδιας δραστηριότητας και στις μέρες μας, συνιστά μια εντελώς ατυχή προσπάθεια ανάδειξης παραλληλότητας μεταξύ τάχα αντίστοιχων δράσεων και ωφελημάτων ανεξάρτητα από το χρόνο, εκεί που κάτι τέτοιο προφανώς και δεν μπορεί να ισχύσει. Πράγματι, δεν υπάρχει καμία σύγκριση της μικρής κλίμακας των τότε μεταλλευτικών-μεταλλουργικών δραστηριοτήτων με τις σχεδιαζόμενες τεράστιας κλίμακας σημερινές. Καμία σύγκριση των μεταλλουργικών μεθόδων του τότε με τις σημερινές, καμία σύγκριση της τότε εκμετάλλευσης όπου το σύνολο της οικονομικής προσόδου εισέρεε στα κρατικά ταμεία με την σχεδιαζόμενη σημερινή, όπου η μερίδα του λέοντος της οικονομικής προσόδου καταλήγει στους ιδιώτες εκμεταλλευτές, ενώ η απομένουσα κρατική μερίδα περιορίζεται σε ψίχουλα. Εξάλλου τότε, στην αρχαιότητα, δεν ήταν ακόμα γνωστή, όπως είναι σήμερα στους επαϊοντες, η “ολλανδική φορολογική τεχνογνωσία” και αγνοούσαν τότε τον Παναμά και τους παράδεισους της Καραϊβικής.

Παράδειγμα για το πόσο ανόητη, και καταστροφική κάποτε, μπορεί να είναι η τυφλή προσκόλληση αποκλειστικά στη μεταλλευτική παράδοση ενός τόπου, είναι το παρακάτω εξαιρετικά διδακτικό video:

4 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Eξαιρετικό το άρθρο σας και ακόμη πιο «διαφωτιστικό» το αντίστοιχο video σχετικώς με την ASVESTO!!!
    https://www.youtube.com/watch?v=cy3piCUPIkc

    α) «υποθέτω» ότι δεν υπάρχει «Άσβεστος» στις Σκουριές της Χαλκιδικής… Σωστά…???
    β) Αλλά… ακόμη κι’ αν υπάρχει… τότε ο συγκεκριμένος «τύπος» δεν αποτελεί κίνδυνο για τους κατοίκους της Χαλκιδικής… ή της Θεσσαλονίκης…
    Σωστά???????
    Το άλλο με τον Τοττό το ξέρετε???

  2. Loui,

    Επειδή θέτεις κάποια ερωτήματα στο σχόλιό σου οφείλω να απαντήσω:

    1. Στο συγκεκριμένο video κατέφυγα για να δείξω πόσο ανόητη και επικίνδυνη πολλές φορές μπορεί να είναι η επίκληση της μεταλλευτικής παράδοσης σε έναν τόπο όταν χρησιμοποιείται ως υποστηρικτικό της πρότασης για τη συνέχισή της επ’ αόριστο.

    2. Δεν κατέφυγα στο συγκεκριμένο video για να ισχυριστώ πως κάτι εντελώς όμοιο με αυτό που περιγράφεται για την πολη ACBEST της Ρωσίας γίνεται ή πρόκειται να γίνει στη Χαλκιδική (στις Σκουριές). Εκεί, στη Ρωσία, γίνεται εξόρυξη με στόχο ειδικά τον αμίαντο (asbest) από ένα πλούσιο κοίτασμα του ορυκτού αυτού, κάτι που ασφαλώς δεν γίνεται ή θα γίνει στις Σκουριές (είχε γίνει παλιότερα όπως ίσως ξέρεις στην περιοχή Ζιδάνι των Σερβίων και σταμάτησε/απαγορεύτηκε όπως θα έπρεπε). Εδώ, στις Σκουριές, ορυκτό που μπορεί δυνητικά να απελευθερώσει ίνες αμιάντου συμμετέχει στη σύσταση κυρίως των περιφερειακών στείρων αλλά και του ίδιου του χαλκούχου κοιτάσματος, με ποσοτικές αναλογίες ασφαλώς μικρότερες από εκείνες του ρωσικού κοιτάσματος ή εκείνου του Ζιδανίου, καθόλου όμως μηδενικές -άρα και μη εντελώς ακίνδυνες για τους περιοίκους του χώρου εξορύξεως.

    3. Όσα έγραψα και υποστήριξα για το θέμα της παρουσίας αμιάντου και της επικινδυνότητάς του για τους κατοίκους των πέριξ των Σκουριών περιοχών θα τα βρείς σε σχετικό, αναλυτικότατο πιστεύω, άρθρο μου:
    http://antigoldgr.org/blog/2015/02/04/dimitriadis-tremolitis-ste/

    4. Και σήμερα υποστηρίζω για το θέμα ακριβώς τα ίδια. Τίποτα λιγότερο και τίποτα περισσότερο.

  3. ΕΝΑ ΑΛΛΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΠΟΥ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΤΡΙΤΟΚΟΣΜΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΗΣ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΩ ΠΑΡΑΚΑΤΩ.
    ΠΡΙΝ 3-4 ΧΡΟΝΙΑ ΟΤΑΝ ΑΡΧΙΣΕ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΝΑ ΥΛΟΠΟΙΕΙ ΤΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΑ ΤΗΣ ΣΧΕΔΙΑ, ΗΡΘΑΝΕ ΚΑΠΟΙΟΙ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΙ (ΚΥΡΙΩΣ ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙΝΟΙ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ) ΣΤΗΝ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ (ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΚΑΙ ΣΤΑ ΑΛΛΑ ΧΩΡΙΑ ΕΤΣΙ ΕΓΙΝΕ) ΚΑΙ ΨΑΧΝΑΝΕ ΑΤΟΜΑ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΕΒΟΥΝ ΣΤΙΣ ΣΚΟΥΡΙΕΣ ΝΑ ΦΥΛΑΝΕ ΤΟ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΦΑΝΩΣ ΝΑ ΠΑΙΞΟΥΝ ΞΥΛΟ ΜΕ ΑΥΤΟΥΣ ΠΟΥ ΔΙΑΔΥΛΩΝΑΝ ΚΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΞΟΡΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ.
    ΜΕ ΑΛΛΑ ΛΟΓΙΑ ΜΙΣΘΟΦΟΡΟΥΣ. ΤΟΥΣ ΕΙΧΕ ΜΕ ΒΑΡΔΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΦΑΝΩΣ ΤΟΥΣ ΕΤΑΞΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ.ΚΑΙ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΕΓΙΝΕ. ΑΥΤΟ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΟΙ ΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΟΤΙ ΕΤΣΙ ΕΓΙΝΕ.
    ΕΠΕΙΔΗ ΜΕΝΩ ΣΤΗΝ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΩ ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ, ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΟΙ ΞΕΝΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΑΥΣΤΡΑΛΟΙ-ΚΑΝΑΔΟΙ ΚΛΠ. ΒΛΕΠΟΥΝΕ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΕΣ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ – ΟΤΙ ΤΗΝ ΕΧΟΥΝΕ ΑΓΟΡΑΣΕΙ ΔΗΛΑΔΗ ΚΑΙ ΘΕΩΡΟΥΝΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΛΕΣ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΟΙΚΙΑ ΤΟΥΣ.
    ΕΙΝΑΙ ΟΛΟ ΕΙΡΩΝΙΑ ΚΑΙ ΔΕΝ ΚΑΘΟΝΤΑΙ ΝΑ ΖΗΤΗΣΟΥΝ ΤΙΠΟΤΑ.
    ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΝΘΡΩΠΙΑ ΠΑΡΑ ΜΟΝΟ ΝΑ ΓΕΜΙΖΕΙ Η ΤΣΕΠΗ ΤΟΥΣ. Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΑΜΕΣΩΣ ΝΑ ΚΛΕΙΣΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΔΙΩΞΕΙ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.
    ΕΠΙΣΗΣ, ΠΟΛΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΠΑΡΑΔΕΧΟΝΤΑΙ ΟΤΙ ΑΥΤΑ ΤΑ ΛΕΦΤΑ ΠΟΥ ΠΕΡΝΟΥΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΤΑ ΒΓΑΛΟΥΝ ΚΑΙ ΜΕ ΑΛΛΟ ΤΡΟΠΟ – ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΚΛΠ. ΑΛΛΑ ΕΚΕΙ ΠΡΕΠΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΝΑ ΔΟΥΛΕΨΟΥΝ ΚΑΙ ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΝ.ΓΙΑΤΙ ΤΩΡΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΘΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΝΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΛΑ ΕΙΝΑΙ ΩΡΑΙΑ.

  4. …ΕΠΙΣΗΣ…ΤΑ ΝΕΡΑ ΕΧΟΥΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑ.ΟΛΟΙ ΑΓΟΡΑΖΟΥΝ ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΑ. ΔΗΛΑΔΗ ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΝΑ ΑΓΟΡΑΣΕΙ ΘΑ ΒΓΑΛΕΙ ΑΡΡΩΣΤΙΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 5 – 10 ΧΡΟΝΙΑ?
    ΕΠΙΣΗΣ ΟΛΗ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΣΤΗΝ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΕΙΝΑΙ ΓΕΜΑΤΗ ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΑΠΟ ΤΑ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΣΕΝΟΠΥΡΙΤΗ.
    ΟΛΟΙ ΤΟ ΞΕΡΟΥΝ ΕΔΩ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ. Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ? ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΧΟΝΤΑΙ ΟΛΟΙ ΟΤΙ Η ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΠΙΒΑΡΥΝΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ.
    ΤΙ ΑΛΛΟ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΔΗΛΑΔΗ?

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.